Ne oluyor aslında?
Tıbbi adı halluks valgus olan bu tablo, ayak başparmağının kökünden iç tarafa doğru sapmasıyla ortaya çıkar. Parmak sapınca, parmak tabanındaki kemik dışarı doğru çıkıntı yapar — işte "kemik çıktı" denen şey bu. Çıkan bir kemik parçası değil; zaten var olan kemiğin içeriye dönmesidir.
Zamanla bu çıkıntı üzerindeki deri kalınlaşır, kızarır, bazen ağrılı bir torba gibi şişer. Buna bursit denir — yani çıkıntının üzerinde sürtünmeye bağlı sıvı birikmesi. Dar ayakkabı giymek giderek zorlaşır; bazı kişiler yalnızca terlik ya da çok geniş ayakkabıyla yürüyebildiklerinden bahseder.
Neden oluşur?
Özü tamamen genetiktir. Kişinin hem genetik yatkınlığı olup hem de dar topuklu ayakkabı kullanımı var ise çok hızlı ilerleme olur. Dolayısıyla ayakkabı direkt sebep değil, yatkınlık var ise artıran bir faktördür.
Bunun yanında, ayağında anatomik bozukluk olanlarda, genel eklem esnekliği olanlarda ve bazı romatizmal hastalıkların varlığında görülme sıklığı artar.
Halluks valgus erkeklere kıyasla kadınlarda 3–4 kat daha sık görülür. Bunun birden fazla nedeni var: Kadın ayakkabıları genellikle daha dar ve topuklu; topuklu ayakkabı ağırlığı ayak önüne kaydırır. Ayrıca kadınlarda eklem bağ laksitesi (bağların daha gevşek olması) genetik olarak daha yaygın. Ve başlangıç evresi uzun yıllar boyunca "biraz rahatsızlık" olarak geçiştirilip gecikmeli gelinebiliyor.
Tedavi seçenekleri
Bu durumun herhangi bir ilaçla, aparatla (parmak silikonları veya gece atelleri gibi) düzeltilmesi söz konusu değildir. Sıklıkla sosyal medyada gösterilen ve düzeltme sağladığı iddia edilen bu aparatlar tamamen reklam ve ticaret amaçlıdır.
Geniş burunlu, alçak topuklu ve parmak uçlarını sıkmayan ayakkabılara geçmek en temel adım. Bu, hastalığı geri döndürmez ama ilerlemesini yavaşlatır ve günlük ağrıyı belirgin azaltır. Dar ayakkabı vazgeçilmez değilse ve deformite hafifse, yalnızca bu değişiklik yıllarca konfor sağlayabilir.
Mevcut çıkıntısı ilerlemiş, giydiği tüm ayakkabılardan rahatsız olan ve günlük yaşam konforu etkilenmiş hastalarda tek çözüm cerrahi tedavidir. Bu durumun düzeltilmesinin yolu da, açısı bozulmuş kemiklerin kesilip yeniden şekillendirilmesinden geçer. Çok farklı ameliyat teknikleri mevcut olup, hastanın anatomisine ve deformitenin şiddetine uygun yöntemler seçildiğinde sonuçlar memnuniyet vericidir.
Ameliyat sonrası süreç nasıl ilerler?
Ameliyat gününde ya da ertesi gün özel topuk botu ile yürüyüş başlar. Normal kapalı ayakkabıya geçiş 6–8 haftada olur. Şişlik birkaç ay daha sürebilir — bu normaldir. Topuklu ayakkabı ve spora dönüş 3–4 aylık bir süreçtir.
Hastaların en büyük endişelerinden biri ameliyat sonrası ağrıdır. Şahsi uygulamamızda ameliyat sonrası ayak bileği seviyesinden sinirler uyuşturularak (bot blok) ameliyat sonrasının olabildiğince ağrısız ve konforlu geçmesi sağlanmaktadır.
Aklınızdaki sorular
Ayak başparmağı çıkıntısıyla yaşamak zorunda değilsiniz.
Uygun cerrahiyle hayat kalitenizi geri kazanmanız mümkün.