"Arkamda sanki bir patlama duydum"

Aşil tendonu nedir, neden önemli?

Aşil tendonunu, baldır kasını topuk kemiğine bağlayan kalın bir ip gibi düşünün. Yürürken, koşarken, merdiven çıkarken, zıplarken — her adımda baldır kasının gücünü topuğa ileten bu yapıdır. Vücudun en kalın ve en güçlü tendonudur.

Ama "güçlü" olmak her zaman "kırılmaz" anlamına gelmiyor. Doğru koşullar oluştuğunda — yani tendon önceden yıpranmışsa ve ani büyük bir yük gelirse — kopabilir.

Kopma neden olur?

Aşil tendon kopması çoğunlukla iki farklı profilde görülür. Birincisi, düzenli spor yapan aktif kişiler. İkincisi — ve bu grup daha yaygın — "hafta sonu sporcusu" denen, haftanın büyük bölümünü hareketsiz geçirip hafta sonu yoğun aktiviteye atlayan orta yaşlı kişiler. Bu grupta tendon, zaten küçük yıpranmalar biriktirebilir; üzerine gelen ani yük kopmayı tetikler.

Risk faktörleri şunlardır:

• Önceden geçirilmiş ve tam iyileşmeden bırakılmış tendon ağrıları (tendinit — tendon iltihabı)
• Kortizon (steroid) enjeksiyonu öyküsü — tendonu geçici olarak zayıflatabilir
• Bazı antibiyotikler (florokinolon grubu), bazı kolesterol ve tansiyon ilaçları tendon yapısını etkiler
• Düzensiz ve ani yoğun egzersiz
• Kötü antrenman zeminleri ve uygunsuz ayakkabı

İyileşme süreci

Aşil tendon iyileşmesi sabır isteyen bir süreç. Modern yaklaşımda erken harekete geçmek — uzun süre alçıda hareketsiz kalmak yerine kontrollü yüklenmeye başlamak — hem kasları hem tendonu daha iyi korur.

Aşil tendiniti: Kopmanın habercisi

Kopma olmadan önce hastaların çoğunda uyarı işaretleri vardır. Topuk arkasında sabah ilk adımlarda sertlik ve ağrı, aktivite sonrası şişlik ya da tendon üzerine bastırınca hassasiyet — bunlar aşil tendinitinin (tendon iltihabının) klasik belirtileridir. Bu belirtiler görmezden gelinirse, tendon giderek zayıflar ve kopma riski artar.

Tendinit tedavisi çoğunlukla istirahat, eksantrik egzersizler (kasın uzarken kasılmasını hedefleyen özel hareketler), fizik tedavi ve zaman zaman enjeksiyondan oluşur. Erken yaklaşım, kopmayı büyük ölçüde önler.

Aklınızdaki sorular